by Światła w samochodzie służą nie tylko do tego, żebyś widział drogę, ale też do tego, żeby inni widzieli ciebie i wiedzieli, co zamierzasz zrobić. Wielu kierowców myli jednak ich zastosowanie: włącza przeciwmgłówki bez powodu albo zapomina o zgaszeniu świateł drogowych. Wyjaśniamy, kiedy i jak używać każdego rodzaju świateł.
Światła mijania – podstawa każdej jazdy
Światła mijania to główne oświetlenie pojazdu w ruchu. Oświetlają drogę przed autem, a jednocześnie nie powinny oślepiać kierowców jadących z przeciwka ani tych przed tobą. Przepisy określają, kiedy trzeba jeździć z włączonymi światłami, dlatego przed dłuższą podróżą, zwłaszcza za granicą, warto sprawdzić aktualne zasady obowiązujące w danym kraju.
W praktyce najlepiej przyjąć prostą zasadę: jeśli widoczność jest gorsza niż w pełnym dniu, włącz światła mijania. Dotyczy to zmierzchu, deszczu, śniegu, jazdy przez las czy tunel. Nie polegaj wyłącznie na tym, że deska rozdzielcza się świeci.
Pamiętaj o ważnej różnicy. W wielu samochodach przednie światła do jazdy dziennej działają automatycznie, ale tylne lampy mogą wtedy pozostawać wyłączone. Auto z przodu wygląda na oświetlone, a z tyłu jest słabo widoczne. Tak zdarza się często podczas mgły lub ulewy. W takich warunkach włącz światła ręcznie, żeby zapaliły się również tylne lampy.
Zwróć też uwagę na ustawienie reflektorów. Ciężki bagaż albo pasażerowie z tyłu unoszą przód auta, a światła zaczynają oślepiać innych. Wiele samochodów ma regulację zasięgu świateł – skorzystaj z niej, gdy obciążasz pojazd.
Światła drogowe – kiedy pomagają, a kiedy szkodzą
Światła drogowe oświetlają znacznie dalszy odcinek drogi i przydają się poza terenem zabudowanym, gdy jest ciemno, a nikt nie jedzie z przeciwka ani przed tobą. Dają większy zapas czasu na reakcję, np. na zwierzynę przy drodze, pieszego bez odblasków czy nagły zakręt.
Musisz je jednak przełączyć na mijania, kiedy:
- zbliża się pojazd z przeciwka,
- jedziesz za innym samochodem w niewielkiej odległości,
- wjeżdżasz na odcinek dobrze oświetlony lampami ulicznymi,
- poruszasz się w mieście, gdzie światło drogowe tylko męczy innych uczestników ruchu.
Oślepiony kierowca przez chwilę praktycznie nie widzi drogi, co jest realnym zagrożeniem. Jeśli ktoś jedzie na tobie z drogowymi, nie odpowiadaj tym samym. Lepiej zwolnić, patrzeć na prawą krawędź jezdni i unikać patrzenia wprost w światła.
Jeśli twój samochód ma automatyczne światła drogowe, traktuj je jako pomoc, a nie gwarancję. Czujnik może reagować z opóźnieniem, na przykład przy zakrętach, znakach odbijających światło lub rowerzystach bez oświetlenia. W razie wątpliwości przełącz światła ręcznie.
Światła przeciwmgłowe – tylko wtedy, gdy naprawdę są potrzebne
Przednie światła przeciwmgłowe mają szeroką, nisko ustawioną wiązkę, która oświetla drogę tuż przed autem i poniżej warstwy mgły. Tylne światło przeciwmgłowe jest bardzo jasne, aby kierowcy jadący za tobą zauważyli cię z większej odległości.
Włączaj je wyłącznie przy wyraźnie ograniczonej widoczności, na przykład w gęstej mgle, przy bardzo intensywnych opadach śniegu albo ulewie. Dokładne warunki użycia określają przepisy, więc warto sprawdzić aktualne regulacje. Szczególnie dotyczy to tylnego światła przeciwmgłowego.
Najczęstszy błąd to jazda z włączonym tylnym światłem przeciwmgłowym, gdy mgła już ustąpiła, albo podczas zwykłego deszczu. Takie światło mocno razi kierowcę z tyłu, a ponadto może zakrywać światła hamowania, bo trudno odróżnić, czy hamujesz. Po poprawie widoczności wyłącz je od razu.
Jeśli nie jesteś pewien, czy światło jest włączone, sprawdź kontrolkę na desce rozdzielczej. Zwykle ma inny kolor lub symbol dla przodu i tyłu.
Światła awaryjne – ostrzeżenie, a nie przepustka
Światła awaryjne, czyli równoczesne miganie wszystkimi kierunkowskazami, służą do ostrzegania innych o zagrożeniu. Używaj ich, gdy:
- twój samochód uległ awarii i stoi w miejscu niebezpiecznym dla ruchu,
- doszło do wypadku lub kolizji i trzeba zabezpieczyć miejsce zdarzenia,
- zbliżasz się do końca korka i chcesz ostrzec kierowców za sobą,
- holujesz pojazd lub jesteś holowany, jeśli wymagają tego przepisy.
W korku na autostradzie lub drodze szybkiego ruchu krótkie włączenie świateł awaryjnych jest dobrym sposobem, by ostrzec nadjeżdżających. Po ustabilizowaniu się ruchu zwykle można je wyłączyć.
Nie włączaj świateł awaryjnych, żeby usprawiedliwić złe parkowanie albo „podziękować” innemu kierowcy. Takie zachowanie wprowadza w błąd, bo inni nie wiedzą, czy to ostrzeżenie, czy zwykłe zatrzymanie. Pamiętaj też, że gdy migają awaryjne, kierunkowskazów nie widać, więc nie sygnalizujesz zamiaru zmiany pasa.
Gdy stoisz na poboczu po awarii, światła awaryjne to tylko część zabezpieczenia. Konieczne jest także ustawienie trójkąta ostrzegawczego w odpowiedniej odległości i założenie kamizelki odblaskowej. Dokładne zasady najlepiej sprawdzić w aktualnych przepisach.
Regularnie sprawdzaj stan oświetlenia
Nawet najlepsza technika jazdy nie pomoże, jeśli żarówki są przepalone, a klosze matowe. Raz na jakiś czas poproś kogoś o pomoc i sprawdź wszystkie światła: mijania, drogowe, pozycyjne, stopu, cofania, kierunkowskazy oraz przeciwmgłowe.
Warto zwrócić uwagę na kilka rzeczy:
- czy żarówki lub diody świecą równomiernie po obu stronach,
- czy klosze nie są zmatowiałe, popękane ani zalane wilgocią,
- czy reflektory są prawidłowo ustawione,
- czy lampy są czyste, bo brud i śnieg znacznie ograniczają ich skuteczność.
Jeśli zauważysz, że jedno ze świateł nie działa, napraw je jak najszybciej. Jazda z niesprawnym oświetleniem jest niebezpieczna, a może też skutkować mandatem. W razie wątpliwości co do ustawienia reflektorów lub wymiany elementów skorzystaj z pomocy warsztatu.
Prawidłowe używanie świateł nie wymaga skomplikowanej wiedzy, tylko uwagi i nawyków. Włączaj mijania, gdy widoczność spada, drogowych używaj tylko na pustej drodze, przeciwmgłowych w gęstej mgle, a awaryjnych w sytuacji zagrożenia. Dzięki temu będziesz jeździł bezpieczniej, a inni kierowcy łatwiej przewidzą twoje zachowanie.
